GIÁO SƯ BÙI HIỀN QUÊ Ở ĐÂU

(Dân trí) - “Gia đình, đồng đội rất lo tôi sốc trước hầu như lời ném đá, công kích của dư luận sẽ đột quỵ. Có bạn còn chửi rủa tôi nên… chết đi, tôi gọi chỉ thấy bi đát cười”, PGS.TS Bùi Hiền tất cả cuộc chat chit cởi mở với PV Dân trí chiều ngày 27/12.

Bạn đang xem: Giáo sư bùi hiền quê ở đâu


Không được bất kì ai trả 1 đồng xu nào để gia công nghiên cứu…

PV: Thưa PGS.TS Bùi Hiền, từng xuất sắc nghiệp Phó tiến sĩ chuyên ngành giờ đồng hồ Nga sinh sống Liên Xô và là 1 trong những nhà giáo có gần 30 năm công tác đào tạo Tiếng Nga, vì sao ông lại bắt tay phân tích một công trình xây dựng về tiếng Việt?

PGS.TS Bùi Hiền: Tháng 10/1955, sau khi học hai năm tiếng Nga ở trung quốc trở về, tôi được giao phụ trách ban tiếng Nga của trường nước ngoài ngữ mới ra đời ở Hà Nội. Năm 1967, ngôi trường Đại học tập Sư phạm nước ngoài ngữ thủ đô hà nội được ra đời (do trường ĐH Sư phạm hà thành và trường nước ngoài ngữ sáp nhập), tôi phụ trách khoa giờ đồng hồ Nga của trường này. Sau đó, từ thời điểm năm 1969-1972 thì thường xuyên sang Liên Xô làm phân tích sinh phó tiến sỹ rồi lại trở về vn công tác.

Chính việc theo học, khám phá sau về siêng ngành giờ Nga nhưng mà tôi nảy ra rất nhiều ý tưởng cách tân tiếng Việt. Vì lẽ, chữ Việt mình rất tốt rồi dẫu vậy so cùng với chữ Nga thì hơi rối rắm. Giờ Nga thực hiện khá tuyệt đối hoàn hảo nguyên tắc một chữ biểu thị một âm.

Sau này, có dịp tham gia hội thảo chiến lược của Viện khoa học xã hội phân tích về sự trong sáng tiếng Việt, trong số đó có chữ Việt, tôi bước đầu suy nghĩ, nguyên nhân mình ko làm dễ dàng và đơn giản tiếng Việt. Đó là phát xuất để tôi nghiên cứu cải tiến chữ quốc ngữ.

Tôi cũng xin dìm mạnh, tôi nhắm vào cách tân chữ viết chữ chưa phải cách phân phát âm của tiếng Việt. Tức là phát âm vẫn giữ lại nguyên, chỉ là cải tiến cách viết.

*
PGS.TS Bùi Hiền là 1 trong những nhà giáo có khoảng gần 30 năm công tác đào tạo và huấn luyện Tiếng Nga.

- Được biết công trình cách tân chữ quốc ngữ của PGS thực hiện trong 40 năm, nhiều người tò mò sao dự án công trình này “ngốn” nhiều thời hạn đến vậy?

PGS.TS Bùi Hiền: Nói 40 năm - đó là từ khi bước đầu ý tưởng nghiên cứu đến thời gian hoàn thành. Còn quá trình chính của tớ là dạy ngôn ngữ Nga.

Đơn giản tôi thấy chữ Việt rắc rối thế nguyên nhân không cải tiến. Tôi không xem nó là quá trình phụ. Đó là việc tôi bắt buộc làm nhưng không hẳn làm một giải pháp thúc bách mặt hàng ngày. Thời gian nào rỗi thì tôi hợp tác giải quyết, chứ chưa hẳn 30-40 năm mới hoàn thành công trình.

Chỉ “liên tục 40 năm” tại phần tôi liên tiếp suy nghĩ. Có rất nhiều nhà ngôn ngữ lời khuyên thì tôi cũng xem thêm ý kiến tín đồ khác, lựa chọn thử nghiệm, thấy vẫn không được tôi tiếp tục xem xét cải tiến. Sau trăng tròn năm thì đến năm 1995 tôi hình thành quan điểm khá rõ chữ quốc ngữ và công bố trên tạp chí. Mặc dù vậy, lúc này chưa ai quan tiền tâm. Giới kỹ thuật nói cùng với nhau kia là bài toán rất khó, đa số người làm chẳng được thì bỏ rơi bẵng. Cơ mà tôi không bỏ nó rơi cơ mà tôi thường xuyên suy ngẫm.

- Động lực nào khiến cho ông không “bỏ bẵng” ý tưởng cải tiến tiếng Việt mà tiếp tục nghiên cứu vớt dù biết rằng nó rất cạnh tranh và dù nghiên cứu và phân tích của ông từng ko được quan liêu tâm?

PGS.TS Bùi Hiền: bắt đầu từ chính ghê nghiệm bản thân khi thực hiện tiếng Việt. Tôi ngoài viết sách cũng tiếp tục viết báo gởi đăng. Và ít nhiều lần buồn bã vì lỗi bao gồm tả giờ đồng hồ Việt, rành mạch s - x, tr - ch, không tra là mắc lỗi.

Chẳng hạn, các từ “Trân Châu Cảng” nếu chưa hẳn người học siêng Văn tuyệt ngôn ngữ rất đơn giản nhầm. Hay trong từ “sắp xếp”, vì sao lại là “sắp” mà không hẳn là “xắp” - gồm lí bởi vì gì không? Rõ ràng, nó gây cực nhọc khăn cho tất cả những người đọc, người viết, đa số người sống đến khi kết thúc đời vẫn mắc lỗi thiết yếu tả.

Thêm nữa, tôi có không ít con các cháu. Thật kì viên khi những cháu học tập 1-2 năm vẫn chưa “vỡ lòng” được giờ Việt vị một lẽ tiếng bản thân quá phức tạp, rối rắm. Tín đồ phải chọn từ vào một “đống chữ”, đôi khi không biết phải chọn gì.

Động lực phân tích của tôi là có tác dụng nhẹ công sức người học, người tiêu dùng - từ địa điểm đó tiết kiệm chi phí và thuận lợi. Tự bạn dạng thân tôi thấy công việc có ích, hữu ích cho mọi người thì làm, chứ không ai thuê, ai bắt tôi làm.

Xem thêm: Bà Lê Thị Thu Hằng Được Điều Động Làm Bí Thư Quận Ủy Tây Hồ Ở Đâu

Tôi càng không được bất kể ai trả một đồng xu/xin ai một đồng xu nào để gia công nghiên cứu. Ai gật đầu thì ủng hộ, ai không chấp nhận thì thôi.

*

PGS. TS Bùi hiền đức khẳng định, ông không trở nên tổn thương tâm lý khi bị dư luận "ném đá" gay gắt.

- gia đình có cỗ vũ PGS thực hiện nghiên cứu này không?

PGS.TS Bùi Hiền: Bà vk tôi mấy chục năm nay ở quốc tế (Ba Lan) siêng con, mái ấm gia đình không khuyến khích nhưng cũng không cấm cản. Một mình tôi sinh sống Hà Nội, vừa đào tạo và giảng dạy vừa nghiên cứu. đầy đủ lúc 1 mình tôi đi lang thang, coffe suy ngẫm hướng cải tiến chữ viết.

“Tôi đã có áo gần kề chân lý!”

- tự khi phân tích được trình làng trên truyền thông, dư luận đa số phản đối gay gắt, thật không thực sự khi ví rằng PGS bị “ném đá tơi tả”. Ông có bi thảm và sốc tư tưởng trước số đông lời chỉ trích thậm tệ?

PGS.TS Bùi Hiền: Đúng là tôi bị “ném đá” ko tiếc tay. Tôi gồm đọc được phản hồi của một người các bạn trong giới nghiên cứu là nhà văn Chu Lai. Ông nói rằng ko ủng hộ cách cải tiến ngôn ngữ của tôi tuy nhiên trân trọng tinh thần phân tích và lo rằng, tôi sẽ không trụ nổi trước những làn sóng dư luận sục sôi. Cơ mà tôi ko có gì hết.

Thậm chí bao gồm kẻ còn nguyền rủa “lão già buộc phải chết đi”, tôi phát âm chỉ thấy bi hùng cười.

Người nhà, bạn bè lo tôi có khả năng sẽ bị đột quỵ mà lại tôi đã tất cả “áo liền kề chân lý”. Tôi tin vào sự đúng đắn, hiện thời người ta chưa hiểu thì tất cả một ngày nào đó về sau họ sẽ hiểu, mà không hiểu biết nhiều thì cũng thôi.

*
Toàn bảng vần âm (âm vị) giờ Việt (thủ đô Hà Nội) tất cả 33 đơn vị chức năng của PGS Bùi Hiền.

- Người thông thường đa phần bội nghịch đối ý tưởng cải tiến của PGS. Vậy những người dân trong giới nghiên cứu có ai cỗ vũ không, thưa ông?

PGS.TS Bùi Hiền: Cũng có fan nhìn ra quý hiếm của việc đổi mới tiếng Việt. Chẳng hạn, GS Ngô Như Bình - nhà nhiệm công tác tiếng Việt tại bộ môn ngôn ngữ và lộng lẫy Đông Á của ĐH Harvard (Mỹ) - một tín đồ dạy giờ Việt ở quốc tế đã “vấp” cần những khó khăn như tôi trăn trở. Ông cũng có nhiều đổi mới giống tôi với giống bác bỏ Hồ thời xưa (ví dụ sử dụng chữ z thôi chứ không nên d xuất xắc gi).

- Đã ngoài 83 tuổi, PGS tất cả dự định tiếp tục nghiên cứu hay cải tiến nghiên cứu về giờ Việt của mình?

PGS.TS Bùi Hiền: Muốn cải tiến chữ quốc ngữ thì nên sửa những thứ, bởi nó là hệ thống, điều này quan hệ với cái kia. Làm cho mãi nhưng không được nên đa phần các nhà ngôn ngữ trước nay số đông chán mà bỏ.

Nhiều đơn vị Việt học tập khuyên tôi: “Thôi, ông đừng làm, làm mãi chả được mất công thì giờ”, “cái ông già hoài khá để thời hạn mà nghỉ”, “ông này già rồi chẳng có bài toán gì làm nên làm mang lại vui”… Tôi nghĩ về khác. Tôi đang làm việc có ích, ai thấy bất lợi kệ bạn ta. Tôi nghiên cứu và phân tích để rất có thể ứng dụng vào thực tế giúp viết giờ đồng hồ Việt dễ dàng, nhanh chóng hơn.

Giờ tôi tuổi tác đang cao, bà xã con luôn nhắc “ông ngồi ngâm cứu gì lắm thế”. Tiếng Việt có tác dụng đến phân tích này so với tôi đang là thừa lớn.

Bao năm qua, tôi nghiên cứu khoa học không vày đồng tiền. Bản thân có mất bao nhiêu tiền đầu tư sách vở, thời gian, trọng điểm huyết. Nhận phản ứng nóng bức tư dư luận tôi không sốc nhưng chỉ không ngờ nhiều người lại phản nghịch ứng thừa thiếu văn hóa mà thôi. Bây giờ làm xong tôi giới thiệu nhận chủ ý mọi người, theo dõi và quan sát và tuyển lựa để chỉnh lý hoàn thành (nếu có). Tuy nhiên song, tôi hiện đang tiếp tục hoàn thiện một phân tích về tiếng Nga.